|
Adenom:
İyi huylu, selim, benign Adjuvan:
Cerrahiye ek verilen kemoterapi
AKİT:
Allojenik KİT
(doku uyumlu vericiden alınan iliğin hastaya verilmesi)
Akut:
Hızlı, kısa süreli
Alfa-fetoprotein (ALP):
Germ hücreli tümörlere özgü biyokimyasal gösterge
Alopesi:
Saç dökülmesi
Alternatif tıp:
Tıbben kabul edilmiş tedaviler dışındaki otlar v.s ile tedavi
Analjezik:
Ağrı kesici
Anemi:
kansızlık
Anksiyete:
Endişe
Anoreksi:
İştahsızlık
Antiemetik:
Kusma önleyici
Antienflamatuar:
İltihap (yangı) azaltıcı
Antioksidant:
Oksitlenmeye karşı koruyucu
Aspirasyon:
Besin veya sıvının solunum yollarına ve akciğere kaçması
Benign:
İyi huylu, selim, adenom
Beta-human koryonik
gonadotropin (BHCG):
Germ hücreli tümörlere özgü biyokimyasal gösterge
Biyopsi:
Teşhis koymak amacıyla, hücre ve doku örneği alınması. Alınan parçalar mikroskop altında incelenir. Biyopsinin iğne yardımıyla yapılmasına ince iğne biyopsisi adı verilir.
Blast:
Hücrelerin olgunlaşmamış anormal şekli
BT
Bilgisayarlı tomografi:
X ışını aracılığı ile görüntüleme
Büyüme faktörü:
Kan değerleri düştüğünde yükseltmek için verilen ilaç
Destek tedavi:
Kemoterapinin yan etkileriyle savaşta kullanılan tedavi (kan ürünü, büyüme faktörü, kusma önleyici v.b. gibi)
Diagnoz:
Tanı
DNA:
Kromozomlarda genlerin temel yapısı
Düzelme:
Tümör gerilmesi, ancak tedavi sonrası başlangıç büyüklüğünün ½‘sinden daha büyük kalması
HLA tiplemesi:
Kemik iliği nakli için hastadan ve yakınlarından kan alınarak doku grubu antijenlerinin belirlenmesi
Ekimoz:
Deride geniş morluklar, kanamalar
Ekstravazasyon:
Damar dışına ilaç veya serum sızması
Emboli:
Damarı tıkayan pıhtı
Enflamasyon:
İltihap, yangı
Evreleme:
Vücuttaki yayılımına göre hastalığın derecesinin belirlenmesi
Folik asit:
Hücre çoğalmasında etkili bir vitamin
Fotosansivite:
Işığa aşırı duyarlık
Gamma knife
Cyber knife:
Küçük bir alanda gama ışınlarını odaklayarak bir çeşit radyoterapi
Gen:
Kromozomu oluşturan kalıtım bilgilerini taşıyan yapılar
Gen tedavisi:
Kalıtsal hastalıkları gen nakli yaparak düzeltme
Gen testi:
Kalıtsal hastalıkları bozuk geni arayarak bulma
Hematolog:
Kan bilim uzmanı
Hemogram:
Tam kan sayımı
Hiperkeratoz:
Deride aşırı kalınlaşıp sertleşme
Hiperpigmantasyon:
Deride aşırı pigment yapımı
İlerleme
Tedavi sırasında hastalık ilerlermesi veya tümörün büyümesi
İmmun sistem:
Bağışıklık sistemi
İmmunoterapi:
Bağışıklığı artırıcı ilaçlar ile tedavi
İnsidans:
Sıklık
İntramüsküler (İM):
Kas içine
İntratekal (İT):
Beyin-omurilik sıvısı içine
İntravenöz (İV):
Damar içine
İnvazif:
Yayılımcı
İyileşme (şifa):
Hastalık bulgularının tümü ile görülmediği sürenin en azından 5 yılı
aşması
Karsinojen:
Kanser yapıcı
Karsinom: Kötü huylu, habis, malign
Kateter:
Kanal içine takılan yumuşak slilindir şeklinde alet
(idrar kateteri, damar kateteri v.s.)
Kemik iliği aspirasyonu:
Kan yapan elemanların görülebilmesi için kemik iliğinden iğne ile örnek alınıp değerlendirmesi
Kemoterapi:
Kanserin ilaçla tedavisi
KİT:
Kemik iliği transplantasyonu, ilik nakli
(AKİT: Allojenik KİT, OKİT: Otolog KİT)
Konstipasyon:
Kabızlık
Konvansiyonel tedavi:
Bilinen standart tedavi
Kortizon, Steroid
Tedavide kullanılan bir çeşit hormon
Kromozom:
Kalıtım materyeli
Kronik:
Uzun süreli, yavaş gelişen
Laparoskopi, laparatomi:
Vücut boşluklarının cerrahi olarak açılarak veya bir boru ile girilerek tetkiki, gerekirse tedavisi
Lenf bezleri:
Vücutta savunma hücrelerini üreten bezler
Lenfoma:
Lenf sisteminden kaynaklanan kanser türü
Lob:
Hodgkin, Hodgkin-dışı (Burkitt, anaplastik, lenfoblastik) Parçalı organlarda bölüm, kısım
(Akciğer lopları, Karaciğer lopları vb.)
Lomber ponksiyon:
Beyin omurilik sıvısını incelemek için belden iğne ile sıvı alınması
Lökopeni:
Akyuvar sayısı düşüklüğü
Lösemi:
Kan kanseri. ALL (Akut lenfoblastik lösemi); AML (Akut myeblastil lösemi); KML
(kronik miyeloid lösemi)
Malign:
Kötü huylu, habis, karsinom
Metastaz:
Kanserli hücrelerin kan-lenf damarları veya komşuluk yoluyla diğer organlara yayılması
Morfin:
Kuvvetli ağrı kesici
MR
Manyetik Rezonans:
Mıknatıs ve radyo dalgaları aracılığı ile görüntüleme
Nodül:
Küçük hastalıklı kitle
Nötrofil:
Akyuvarların enfeksiyonlara karşı savunmada önemli bir grubu
Nötropeni,
Febril nötropeni:
Akyuvarların bir bölümü olan nötrofil denen parçalı hücrelerin azalması. Bu azalmaya ateş eşlik ediyor ise febril nötropeni adını alır.
Nüks:
Tekrarlama, relaps, rezidiv
OKİT:
Otolog KİT (hastanın kendisinden alınan iliğin kemoterapi sonrası kendisine verilmesi)
Onkolog:
Kanser bilim uzmanı
Opioid:
Uyuşturucu ilaç
Oral:
Ağız yolu ile
Özofajit:
Yutak iltihabı
P53 geni
Tümör baskılayıcı gen. Etkisiz kalması tümör oluşumunu artırır.
Palyatif:
Kesin çözüm getirmeyen, geçici yarar sağlayan
Parasetamol:
Bir tür ağrı kesici
Parsiyel Remisyon:
Tümör boyutlarının ilk boyutlarından en az ½'den fazla küçülmesi
Patolog:
Kanserli dokuyu inceleyip tanı koyan bilim adamı
Perfüzyon:
Sıvının damar yolu ile verilmesi
Periferik:
kan yayması
Kan hücrelerinin çevre kanından alınıp, boyanıp mikroskopta incelenmesi
PET tarama
Pozitron Emisyon Tomografisi:
Bir nükleer tıp yöntemi ile bilgisayarlı tomografinin birlikte değerlendirilmesine dayanan görüntüleme yöntemi. Bazı tümörlerin tanı ve takibinde değerlidir
Peteşi:
Noktavi deri kanamaları
Pnömoni:
Zatürrie
Proflaktik
Koruyucu
Prognoz:
Hastalığın nasıl ilerleyeceğini ve iyileşme ihtimalini belirtmek için kullanılan bir terimdir. Prognoz aynı hastalığı olan çok sayıdaki hastanın değerlendirilmesi ile belirlenir.
Radyoterapi:
Kanserin ışınlar ile tedavisi
Refrakter hastalık:
Kanser tedaviye dirençli olması durumu
Remisyon:
Hastalığın belirti ve bulgularının geçici veya sürekli olarak ortadan kalkması
Sarkoma:
Bir çeşit bağ dokusu kanseri
Semptom:
Belirti
Serebral, Kranial:
Beyine ait
Sintigrafi:
Radyoizotop enjekte edilerek görüntüleme
Sistemik hastalık:
Tüm vücudu ilgilendiren veya vücuda yayılmış hastalık
Stabil hastalık:
Tedavi sonrası hastalığın iyileşmeme veya kötüleşmeme, aynı kalma durumu
Steroid:
Kortizon
Tedavide kullanılan bir çeşit hormon
Stomatit:
Ağız yarası
Subkutan (SC):
Derialtı
Sürvi:
Sağkalım
Şok:
Ani fizik veya bilinç durumu bozukluğu
Transplantasyon:
Organ nakli
Tümör, Ur, Neoplazma:
Hücrelerinin kontrolsüzce gereğinden fazla çoğalarak oluşturdukları iyi ya da kötü huylu kitle
Tümör marker:
Tümör belirleyici, gösterge (AFP, CEA gibi)
US Ultrasonografi:
Ses dalgaları aracılığı ile görüntüleme
|